วันที่ 15 สิงหาคม 2568 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับ ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญของเครือข่ายนักวิจัยด้านชีวสารสนเทศแห่งประเทศไทย จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อ “ข้อเสนอเชิงนโยบายในการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยสำหรับข้อมูลจีโนมมนุษย์” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นายศุภโชค สมบูรณ์กุล ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาระบบบริหาร สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวต้อนรับ พร้อมนี้ ศ.ดร.นพ.ดำเนินสันต์ พฤกษากร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ พ.อ.ศ.นพ.ชาญชัย ไตรวารี ประธานชมรมจริยธรรมการวิจัยในคนในประเทศไทย (FERCIT) ร่วมกล่าวรายงาน ในงาน อว. แฟร์: SCI POWER FOR FUTURE THAILAND ณ ห้องประชุม MR 207 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ศ.ดร.นพ.ดำเนินสันต์ พฤกษากร ผู้บริหารจัดการศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญของเครือข่ายนักวิจัยด้านชีวสารสนเทศแห่งประเทศไทย และนายกสมาคมวิชาการชีวสารสนเทศในประเทศไทย และ พ.อ.ศ.นพ.ชาญชัย ไตรวารี ประธานชมรมจริยธรรมการวิจัยในคนในประเทศไทย (FERCIT) กล่าวถึงวัตถุประสงค์ในการจัดอบรมเพื่อยกระดับและกำหนดแนวทางเชิงนโยบายที่เหมาะสมสำหรับการวิจัยจีโนมของมนุนย์ในประเทศไทย และเน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วนเพื่อสร้างมาตรฐานด้านจริยธรรมในการวิจัย ทิศทางนโยบายและประเด็นสำคัญจากการบรรยาย
ภายในงานมีช่วงการบรรยายพิเศษจากผู้เชี่ยวชาญหลายท่าน เริ่มด้วย ศ.ดร.นพ.ดำเนินสันต์ พฤกษากร จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่ได้บรรยายในหัวข้อ “ทิศทางและนโยบายการวิจัยจีโนมของประเทศไทยในยุคดิจิทัล” ซึ่งได้ให้มุมมองที่สำคัญเกี่ยวกับการพัฒนาและนำข้อมูลจีโนมมาใช้ประโยชน์ในทางการแพทย์และการวิจัยในยุคปัจจุบัน จากนั้น ดร.อภิวัฒน์ แซงภูเขียว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้นำเสนอข้อมูลจีโนมและขอบเขตการใช้งานทั้งในทางการแพทย์และการวิจัย
ดร.ยสวัต ป้อมเย็น สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ได้กล่าวถึง กรอบกฎหมายและจริยธรรมในการวิจัยจีโนม เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินการวิจัยทั้งหมดเป็นไปอย่างมีมาตรฐาน ปลอดภัย
ดร.วิธวินทร์ วรกิจจานนท์ และ ดร.ปรีชา ปทุมเจริญผล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ร่วมกันบรรยายถึงความสำคัญของการระบุความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการวิจัยจีโนม ไม่ว่าจะเป็นความเสี่ยงด้านข้อมูลส่วนบุคคล ความปลอดภัยของข้อมูลหรือผลกระทบทางสังคมที่อาจตามมา การทำความเข้าใจและจำแนกประเภทของความเสี่ยงเหล่านี้ตั้งแต่เริ่มต้นจะช่วยให้การวิจัยดำเนินไปอย่างมีจริยธรรมและปลอดภัย
ผศ.ดร.อภิญญา จุ๊สกุล มหาวิทยาลัยขอนแก่น และ ผศ.ดร.ศิวโมกข์ ดิษสุข มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้นำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการข้อมูลจีโนม เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการวิจัยจีโนม โดยได้กล่าวถึงวิธีการปกป้องข้อมูล การสร้างระบบการจัดเก็บที่ปลอดภัย และการเข้าถึงข้อมูลอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อป้องกันการรั่วไหลและการนำข้อมูลไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม
และในช่วงการเสวนาแลกเปลี่ยนกรณีศึกษา โดยมีผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสถาบันเข้าร่วมอย่างคับคั่ง นำโดย ผศ.ดร.นพ.ชูศักดิ์ โอกาสเจริญ ประธานคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในคน คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี และผู้เชี่ยวชาญท่านอื่น ๆ ทั้งจากโรงเรียนแพทย์ สถาบันวิจัย และโรงพยาบาลเอกชน ได้ร่วมกันวิเคราะห์และแลกเปลี่ยนประสบการณ์จริงจากกรณีศึกษาต่าง ๆ เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนถึงความท้าทายและแนวทางแก้ไขเมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์จริงในการวิจัยจีโนม
ทั้งนี้ วช. ขอเชิญชวนผู้สนใจ เข้าร่วมงาน “อว. แฟร์ : SCI POWER FOR FUTURE THAILAND” สัมผัสประสบการณ์สุดล้ำ พบกับนวัตกรรมล้ำสมัย ผลงานวิจัยสุดล้ำ และกิจกรรมมากมาย ตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันที่ 17 สิงหาคม 2568 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพมหานคร
