อุตสาหกรรมการผลิตยาของประเทศไทยอยู่ในขั้นปลายของห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งเป็นการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศมาทำการผลิตเป็นยาสำเร็จรูป ดังนั้นผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่จึงเป็นยาชื่อสามัญที่มีมูลค่าเพิ่มไม่สูงมาก โดยวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตยาแผนปัจจุบันประกอบด้วยสารออกฤทธิ์หรือตัวยาสำคัญ (Active pharmaceutical ingredients, APIs) และสารช่วยทางเภสัชกรรม (Inactive pharmaceutical ingredients, non-API หรือ Excipients) โดยประมาณ 90% ของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตยาจะนำเข้าจากต่างประเทศ เมื่อพิจารณาสารช่วยทางเภสัชกรรม พบว่า ประเทศไทยมีการนำเข้าสารช่วยทางเภสัชกรรมเป็นมูลค่ามากกว่า 500 ล้านบาทต่อปี และเมื่อพิจารณาสารช่วยทางเภสัชกรรมที่มีมูลค่าการนำเข้าสูง 10 อันดับแรก พบว่า มีหลายชนิดที่มีวัตถุดิบตั้งต้นการผลิตในประเทศ ได้แก่ น้ำตาลแลคโตส แป้งข้าวโพด และไมโครคริสตัลลีนเซลลูโลส ดังนั้นเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2567 คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ (คยช.) จึงมีนโยบายเกี่ยวกับมาตรการการส่งเสริมการผลิตวัตถุดิบทางยา ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การวิจัยและพัฒนา การขึ้นทะเบียน การผลิต และการจำหน่าย ดังนั้นโครงการนี้จึงมีวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมผู้เชี่ยวชาญ นักวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาสถานภาพและระดับความพร้อมของเทคโนโลยีในการพัฒนาและผลิตสารช่วยทางเภสัชกรรมอย่างครบหห่วงโซ่อุปทาน

การสังเคราะห์หลักฐานเชิงประจักษ์ คือ การรวบรวมและสังเคราะห์ผลรวมของงานวิจัยที่มีอยู่ โดยงานสังเคราะห์หลักฐานในปัจจุบันยังเผชิญข้อจำกัดหลายประการ ทั้งด้านมาตรฐานวิธีวิจัย ความครบถ้วนของการรายงาน การเข้าถึงข้อมูลคุณภาพ และศักยภาพของบุคลากร โดยเฉพาะในบริบทประเทศไทยที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและความหลากหลายของโจทย์วิจัย นอกจากนี้ แม้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการ แต่ยังต้องการการพัฒนาและประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสม รวมถึงการพัฒนาแนวทางที่ตอบโจทย์บริบทเฉพาะของประเทศ ด้วยเหตุนี้ จึงมีความจำเป็นในการจัดตั้งศูนย์ ACTIVES (Hub of Talents for Advancing Collaboration, Translation, Innovation for Value in Evidence Synthesis) เพื่อเป็นกลไกกลางในการพัฒนาและยกระดับงานสังเคราะห์หลักฐานของประเทศอย่างเป็นระบบ ศูนย์ฯ มุ่งเชื่อมโยงผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสถาบัน ทั้งในและต่างประเทศ พัฒนาศักยภาพนักวิจัย ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี และสร้างความร่วมมือกับผู้กำหนดนโยบาย เพื่อให้หลักฐานเชิงประจักษ์ถูกนำไปใช้ได้จริงในการพัฒนาระบบสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ที่มาของศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านเลเซอร์วิทยาสำหรับใบหน้าและช่องปาก กลุ่มวิจัยเลเซอร์วิทยาทางทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 มีความเชี่ยวชาญทั้งด้านวิชาการและการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน ในด้านการวิจัยและบริการสุขภาพ เพื่อยกระดับและขยายองค์ความรู้ด้านเลเซอร์ที่เกี่ยวข้องกับช่องปากและใบหน้า กลุ่มวิจัยฯ ร่วมกับเครือข่ายกว่า 10 องค์กร ได้ริเริ่ม “โครงการศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านเลเซอร์วิทยาสำหรับใบหน้าและช่องปาก” โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ในระดับประเทศ พัฒนาเป็นศูนย์กลางอ้างอิงระดับอาเซียน และสนับสนุนการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ ศูนย์กลางการเรียนรู้แห่งนี้มุ่งเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญผ่านกิจกรรมทางวิชาการ งานวิจัย และการให้บริการวิชาชีพด้านสุขภาพ โดยใช้เลเซอร์ในการดูแลรักษาในช่องปากและใบหน้าอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน Background of the Hub of Knowledge in Orofacial Laserology. The Lasers in Dentistry Research Group at Khon Kaen University was established in 2011 and has since developed strong academic expertise and collaborative partnerships with public and private sectors in both academic and healthcare services. To advance and expand knowledge related to laser applications in the orofacial region, the research group together with more than 10 partner organizations initiated the “The Hub of Knowledge in Orofacial Laserology”. The initiative aims to promote the application of laser knowledge nationwide, establish a reference center at the ASEAN regional level, and foster collaborative networks both nationally and internationally. This hub of knowledge is committed to the dissemination of knowledge and expertise through academic activities, research, and professional health services utilizing laser technology for oral and facial care in a sustainable and impactful way.

ศูนย์กลางความรู้ด้านเทคโนโลยีตัวรับรู้ทางเคมีและชีวภาพ เป็นศูนย์เพือการพัฒนาและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีเซ็นเซอร์หรือตัวรับรู้ที่สร้างขึ้นในประเทศไทย โดยมีเป้าหมายหลักคือการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อตอบสนองความต้องการและเพื่อแก้ไขปัญหาสำคัญของประเทศ เช่น การเกษตร การประมง การแพทย์ อุตสาหกรรม และสิ่งแวดล้อม ซึ่งศูนย์ฯ จะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการนำเสนอและถ่ายทอดองค์ความรู้รวมทั้งเทคโนโลยีจากการวิจัยด้านเทคโนโลยีตัวรับรู้ทางเคมีและชีวภาพ การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานภาครัฐ เพื่อพัฒนาบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ และส่งเสริมการนำเทคโนโลยีตัวรับรู้ไปประยุกต์ใช้จริงในภาคการเกษตร การประมง อุตสาหกรรมและสังคม

ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องมือแพทย์และวัสดุการแพทย์บุกรุกน้อย จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางของผู้เชี่ยวชาญ องค์ความรู้ เทคโนโลยี และบุคลากรเฉพาะทาง พร้อมสร้างเครือข่ายระดับชาติและนานาชาติ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรม อุปกรณ์ทางการแพทย์ของไทย และผลักดันให้ประเทศไทยเป็นหนึ่งในผู้นำของอุตสาหกรรมนี้ในอนาคต การจัดตั้งศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องมือแพทย์บุกรุกน้อย เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้าง Ecosystem ที่สมบูรณ์แบบ สำหรับการพัฒนาเทคโนโลยี ทางการแพทย์ในประเทศไทย ช่วยลดการนำเข้า เพิ่มการผลิตในประเทศ และส่งเสริมให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ที่สามารถใช้ได้ทั้งในไทยและส่งออกไปยังต่างประเทศ โครงการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน แต่ยังช่วยเพิ่มศักยภาพของประเทศไทยในฐานะศูนย์กลางอุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์บุกรุกน้อยระดับภูมิภาค ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีด้านการแพทย์และสาธารณสุข (Health Innovation and Technology Network) เป็นต้นแบบการพัฒนาศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญ (Hub of Talents) ที่มุ่งเน้นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน Digital Healthcare Innovation การดูแลระบบบริการสุขภาวะ ได้แก่ โลจิสติกส์และโซ่อุปทานสุขภาพ (Healthcare Logistics and Supply Chain), เทคโนโลยีด้านสุขภาพ (Health Technology) และปัญญาประดิษฐ์และวิทยาการหุ่นยนต์ทางการแพทย์ (AI and Robotics) โดยมีเป้าหมายในการเป็นศูนย์กลางที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่รวบรวมนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญจากเครือข่ายมหาวิทยาลัยและภาคเอกชน รวมถึงเครือข่ายต่างประเทศ เพื่อส่งเสริมการสร้างสรรค์พัฒนาผลงานวิจัยและบริการวิชาการทางด้าน Digital Healthcare Innovation การดูแลระบบบริการสุขภาวะ และการถ่ายทอดเทคโนโลยีส่งเสริมศักยภาพพัฒนากำลังคนในด้านนวัตกรรมสุขภาพดิจิทัล เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ร่วมกันระหว่างเครือข่าย รวมถึงให้คำปรึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญพิเศษให้สามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การใช้ประโยชน์ได้จริงและยั่งยืน ผลที่คาดว่าจะได้รับ คือ มีศูนย์กลางในการรวบรวมองค์ความรู้ ผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีด้านการแพทย์และสาธารณสุข หน่วยงานภาครัฐและเอกชน อุตสาหกรรมสามารถใช้ประโยชน์จากโครงการพื้นฐานและทรัพยากรของมหาวิทยาลัยในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม เชื่อมโยงองค์ความรู้ทุกภาคส่วน สร้างทักษะกำลังคนและแรงงานที่มีความรู้ความสามารถในการนำความรู้ด้านวิศวกรรมศาสตร์ นวัตกรรมและเทคโนโลยีด้านสุขภาพ (Health Innovation and Technology) และเทคโนโลยีดิจิทัลไปพัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน รวมถึงสนับสนุนภาพอนาคตของการพัฒนาระบบสุขภาพของสังคมไทยให้พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต ที่พร้อมด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการแพทย์ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลสุขภาพ